Studiekeuze123 in de les

Voorlichtingsbrochure Studiekeuze123
Opdrachten voor leerlingen 

Voorlichtingsbrochure Studiekeuze123

Speciaal voor scholieren van havo/vwo en voor studenten van het laatste jaar mbo heeft Studiekeuze123 een voorlichtingsbrochure (20 pag.) ontwikkeld. In deze brochure staat informatie voor de leerlingen die zich oriënteren op een vervolgopleiding aan een hogeschool of universiteit. Daarnaast biedt de brochure, voorheen Kies Wijzer genoemd, een aantal praktische handvatten voor een effectief gebruik van de website Studiekeuze123.nl.

Download Voorlichtingsbrochure Studiekeuze123 (2011) (PDF)

Voorlichtingsbrochure bestellen
Decanen kunnen de Voorlichtingsbrochure Studiekeuze123 gratis bestellen in pakketten van 25 exemplaren via http://www.schoolpost.nl/studiekeuze123.

Lesprogramma bij Voorlichtingsbrochure
Studiekeuze123 heeft een aantal lesopdrachten samengesteld die decanen en mentoren in de les kunnen gebruiken bij de Voorlichtingsbrochure Studiekeuze123. De lesopdrachten zijn bedoeld voor leerlingen van de laatste jaren havo/vwo en studenten van het laatste jaar mbo. De opdrachten duren 15 à 20 minuten en kunnen onafhankelijk van elkaar gedaan worden, maar ook samengevoegd worden voor een gehele les.

Lesprogramma bij Voorlichtingsbrochure Studiekeuze123 (2011) (PDF) 

Opdrachten voor leerlingen

Een opleiding kiezen gaat niet vanzelf. Je moet erover nadenken en erover praten met mensen in je omgeving. Onderstaande opdrachten kunnen leerlingen helpen om erachter te komen welke opleiding bij hen past.

Opdracht 1: Jouw persoonlijke criteria
Wat vind je belangrijk in je toekomstige opleiding? Wil je vooral tijd aan je studie besteden of juist een evenwicht vinden in studie en vrije tijd? Wil je wel op kamers? Vind je het belangrijk om later veel te verdienen? Wil je snel een baan of studeer je liever iets om jezelf te ontwikkelen? Maak je eigen lijst en zet de belangrijkste bovenaan.

Kun je opleidingen met deze criteria vergelijken? Op Studiekeuze123.nl kun je opleidingen op meer dan 60 verschillende criteria vergelijken!

Opdracht 2: Jouw sterke kanten
Waar ben je goed in? Voor welke vakken haal je de hoogste cijfers? Blink je uit in sport? Worden je vakantiefoto's geprezen om hun compositie? Weet je altijd een oplossing? Denk ook aan je karakter en je sociale gedrag: kun je goed met mensen omgaan, maak je makkelijk vrienden? Welke rol speel je in je klas? Ben jij de bemiddelaar bij ruzies? Ben je zorgzaam? Luisteren anderen altijd naar je? Maak een lijst en onderstreep daarna de belangrijkste punten. 

Opdracht 3: Wat past bij jou?
Vraag een paar mensen in je omgeving welk beroep volgens hen goed bij jou zou passen. Vraag ook waarom ze dit denken. Denk erover na en bedenk vervolgens of je het met ze eens bent. Lijkt het je wat, zoek dan een opleiding bij dat beroep. Zo kun je op onverwachte ideeën komen. Op de site kun je zoeken op Beroep.

Opdracht 4: Vraag anderen over hun beroep
Deze methode brengt je soms op ideeën. Vaak weet je niet precies wat het beroep van de buurman of je tante inhoudt. Interview daarom mensen met verschillende beroepen. Over hun antwoorden kun je nadenken. Is dat beroep ook wat voor jou? Waarom wel of waarom niet? Voorbeelden van vragen die je kunt stellen:

• Wat voor beroep heb je?
• Hoe ziet een werkdag eruit?
• Welke opleiding heb je gedaan?
• Bereidt die opleiding je goed voor op dit beroep?
• Waarom heb je voor dit beroep gekozen?
• Waar moet je bij dit beroep goed in zijn?
• Wat vind je leuk en minder leuk aan deze baan?

Opdracht 5: Prikkelen...om op gang te komen
Duur: ½ lesuur
Instructie: Leerlingen weten vaak meer over zichzelf en hun studiekeuze dan ze denken. Toch zeggen sommige leerlingen helemaal niet te weten wat ze willen. Dit kan hen belemmeren om überhaupt met studiekeuze bezig te gaan; het aanbod is zo groot dat het hen overspoelt en vervolgens passief maakt. Het maken van een rondje in de klas met het toekennen van willekeurige beroepen of opleidingen kan helpen. Vaak geeft de scholier dan al aan dat dat beroep het echt helemaal niet is! Of juist al echt in de richting zit, maar...en dan komt het gesprek op gang.

Opdracht 6: Beroepeninformatie
Duur: 2-3 lesuren
Instructie: Leerlingen hebben ideeën over beroepen. Maar komen die ook overeen met de realiteit? En passen ze ook in de betreffende omgeving, cultuur en/of functie?
Les 1) Aan welke beroepen denken uw leerlingen misschien voor de toekomst? Noteer de beroepen en de daarbij bestaande ideeën, bijvoorbeeld: dagindeling, taken, doelgroep, benodigde kwaliteiten, verantwoordelijkheden, werkcultuur, voor- en nadelen van het werk en de opleiding die ervoor nodig zou zijn. De leerlingen zoeken vervolgens uit, eventueel in overleg met ouders, wie zij kennen die deze beroepen uitoefenen: eigen ouders, familieleden, buren, vrienden van ouders of ouders van hun vrienden.
Les 2) De klas, eventueel eerst in groepen, bedenkt per professional een interview; wat zouden zij willen weten over dat beroep? Zij gaan dit interview daadwerkelijk afnemen, waarbij de professional de bestaande ideeën ook corrigeert/aanvult. Idealiter vindt dat gesprek in de werkomgeving van de professional plaats. Elke scholier bespreekt de uitkomsten in een volgende les.
Les 3) Wat komt overeen met de ideeën vooraf? Wat niet? Wat hebben zij geleerd? (cultuur, taken) Wat viel mee? Wat viel tegen? Wat maakte indruk?

Opdracht 7: Herkenning door uw persoonlijke verhaal
Duur: ½ lesuur
Instructie: U vertelt de leerlingen waar u zelf als studiekiezer tegenaan liep. Uw leerlingen kunnen zich in uw verhaal herkennen. Dit kan een gesprek op gang brengen; kiezen vergt tijd en voelt soms onzeker, het hoeft niet perfect, er zijn valkuilen en ook tips voor de aanpak.
Hoe koos u ooit zelf uw studie? Wat ging daarin mis? Wat ging goed? Was dit uw keuze of die van uw omgeving? Maakte u de keuze alleen of met anderen? Hebt u meerdere studies en sectoren onderzocht of niet? Wat waren de gevolgen daarvan? Hoe beviel de studie, voldeed deze aan uw verwachting? Had u iets anders willen doen in het keuzeproces? Wat waren uw loopbaanstappen daarna? Eventueel kunt u hiervoor ook oud-leerlingen uitnodigen of ouders die vertellen hoe hun studiekeuzeproces is verlopen.

Opdracht 8: Keuzestress
Duur: ½ lesuur
Instructie: Kennis en herkenning van keuzestress kan ondersteuning en verlichting geven bij het keuzeproces. Waarom is de ene scholier (over)ijverig en doet de andere niets? Sommige scholieren durven zich überhaupt niet met kiezen bezig te houden; "Hoe pak ik studiekeuze aan? Waar moet ik beginnen? Wat wil ik eigenlijk?" Zij kiezen soms maar snel iets om van de stress van het 'niet-weten' af te zijn. Er zijn ook scholieren die juist maar blijven twijfelen en informatie verzamelen. "Ik moet kiezen voor de rest van mijn leven! Wat ik kies, moet ik afmaken. Ik moet de perfecte studie vinden." Beide type scholieren kunnen last hebben van stress bij kiezen. Maak dit bespreekbaar in de klas: Wie herkent zich in de bovenstaande uitspraken? Boodschap: de perfecte studie bestaat niet én je hoeft niet nu al te kiezen wat je over 40 jaar nog steeds leuk vindt.

Voor de decaan: docent of coach?
Scholieren vinden studiekeuze soms spannend en verwachten mogelijk van u de oplossing. Docenten weten immers altijd 'het antwoord' en geven aan of iets goed of fout is. U kunt zich daardoor extra verantwoordelijk voelen voor goede begeleiding. Bij studiekeuze ligt dat echter anders; de leerling bepaalt immers zelf wat er bij hem/haar past vanuit interesses en persoonlijke kwaliteiten. Omschakelen van de rol als docent naar coach kan helpen in de begeleiding. Als coach zit u meer gelijkwaardig in het gesprek; u helpt de scholier zelf verder te komen door het stellen van vragen, het overzichtelijk maken van de huidige situatie en door de scholier op weg te helpen in de aanpak van het proces van studiekeuze. U stemt de gespreksdoelen af: wat wil de scholier, wat wilt u zelf in het gesprek. U geeft aan wat u wel én niet kunt doen voor de scholier. De meer gelijkwaardige gesprekssfeer geeft ruimte en kan activerend werken voor de scholier; het is zijn/haar keuze en moet daarmee aan de slag. U ondersteunt in dit proces door vragen, suggesties, bewegwijzering in het aanbod. Ook versterkt u het zelfvertrouwen van de scholier, mede door complimenten over genomen initiatieven.

Bron: Opdracht 1-4: Studiekeuze123, opdracht 5-8 en voor de decaan: www.centrumstudiekeuze.nl